Marmara Üniversitesi Sağlık Eğitim Fakültesi Sağlık Eğitimi
Bölüm Başkanı Prof. Dr. Alphan, vücuttaki çeşitli
faaliyetlerin enerji harcanmasını gerektirdiğini anlatarak,
hayatın sürdürülebilmesi için bu faaliyetler kadar enerjinin
harcanmasının zorunlu olduğunu bildirdi.
Hareketin artıp sıklaşmasıyla kişinin enerji harcamasının
da arttığını ifade eden Prof. Dr. Alphan, şunları söyledi:
''Günün önemli bölümünü evde veya büroda oturarak geçiren
kadınlara yaşlarına göre 1650-1850 kalori yeterliyken, ağır
iş yapan kadınlar günde 2600-2850 kalori almak zorundadır. İnsanın
enerji gereksinimi yaşam şekliyle yakından ilgilidir. Büyüme
sırasında, bebekve çocukların enerji gereksinimleri büyüklerden
daha fazladır. İlk yaşta vücut ağırlığının kilogramı
(kg) başına 100 kalori alınması gerekirken, 7-9 yaşında bu
69-78 kalori düzeyine düşer. Yetişkinlikte ise, hafif işler
yapan bir kadının kg'ı başına harcaması gereken enerji düzeyi
30-33 kaloridir.''
ENERJİ DENGESİNİN ÖNEMİ
Prof. Dr. Alphan, ''insanların zayıf veya şişman olmalarının
nedeninin alınan ile harcanan enerji arasındaki dengesizlikten''
kaynaklandığını vurgulayarak, şu bilgileri verdi:
''Zayıflık ve şişmanlık enerji dengesizliği sorunlarıdır.
İnsan harcadığı kadar enerji alırsa, vücut ağırlığını
dengede tutar. Alınan enerji harcanan enerjiden çok olursa,
fazladan tüketilen besin öğeleriyağa dönüşerek vücutta
birikir ve şişmanlık oluşur. Alınan enerji harcanandan az
olursa, vücutta biriken yağ harcanır ve zayıflık oluşur.
Enerji ihtiyacı, kişinin boyu, vücut ağırlığı, yaşı,
cinsiyeti ve fiziksel aktivitesine göre hesaplanmalıdır. Şişmanlığın
ölçülmesinde boy ve ağırlık ölçüleri kullanılarak çeşitli
formüller geliştirilmiştir. Günümüzde en geçerli olan ölçüm
beden kitle indeksidir (BKİ). BKİ; vücut ağırlığının
(kg), boy uzunluğunun metre cinsinden karesine bölünmesiyle
hesaplanır. BKİ'nizi hesaplayarak ideal ağırlığınızı
bulabilirsiniz.''
BKİ TABLOSU-
Yetişkinlerdeki (19-24 yaş) BKİ, vücut ağırlığı değerlerini
gösteren tablo ise şöyle:
Yaş BKİ
Sınıflandırma
19-24 20.0-24.9 Erkek-kadın alt-üst sınır
"
25.0-29.9 Hafif şişman
" 30.0-34.9
Şişman
" 35.0-44.9
Sağlık açısından önemli
" 45.0-49.9
Aşırı şişman
" 50 ve üstü
Süper şişman
Prof. Dr. Alphan, yaş ilerledikçe doğal olarak BKİ'de
artış olabileceğini vurgulayarak, 19-24 yaşları arasında
arzu edilen BKİ'nin19-24 arasında bulunması gerekirken, 65 yaşın
üzerinde 24-29 arasında tutulmasının uygun olduğunu söyledi.
Yaşlara göre uygun BKİ değerleri de şöyle:
Yaş BKİ
19-24 19-24
25-34 20-25
35-44 21-26
45-54 22-27
55-65 23-28
65+ 24-29
İdeal ağırlığı tespit etmek için BKİ formülünden
yararlanılabileceğini kaydeden Prof. Dr. Emel Alphan, sözlerini
şöyle tamamladı:
''İdeal ağırlık; kişinin yaşına göre ulaşması istenen
BKİ değerinin, boy uzunluğunun metre cinsinden karesi ile çarpılmasıyla
elde edilir. Bu formüle göre; 1.60 metre boyundaki bir kadının
BKİ'sinin 24 olması isteniyorsa, bu kişinin ideal ağırlığı
24x(1.60)?= 61.4 kilogramdır.''
Hürriyetim